İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi
Sosyoloji Tarihi I
2022—2023
Çıkmış Sorular · Arşiv
Vize20 soru
Final20 soru
40soru
10sayfa
2sınav
— · —sayfa 1 / 10— · —
01
Vize
“Mukaddime” başlığıyla meşhur olan eserin yazarı aşağıdaki düşünürlerden hangisidir?
Aziz Augustinus
İbn Haldun
İbn Sina
Gazzâlî
Aristoteles
02
Vize
I. Kanunların Ruhu Üzerine II. Yeni Bilim III. Romalıların Büyüklük ve Çöküş Nedenleri Üzerine Düşünceler IV. İran Mektupları V. Hükümet Üzerine İki Deneme Yukarıdaki eserlerinden hangileri Montesquieu’ye aittir?
I, II ve III
Il ve V
I, III ve V
II, III ve IV
I, III ve IV
03
Vize
Montesquieu’nün hükûmet kuramındaki “erdem” kavramı ile aşağıdakilerden hangisi arasında bir benzerlik kurulabilir?
Özgürlük
Dürüstlük
Dindarlık
Ahlak
Vatanseverlik
04
Vize
Comte’a göre pozitif düşünce en son hangi entelektüel alanda gelişmiştir?
Fizik
Biyoloji
Kimya
Astronomi
Sosyoloji
— · —sayfa 2 / 10— · —
05
Vize
Aşağıdakilerden hangisi Auguste Comte’un savunduğu temel toplumsal/siyasal prensiplerden biri değildir?
Süreklilik
Devrim
İlerleme
Evrensellik
Düzen
06
Vize
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi ütopyacı sosyalistler arasında sayılır?
Montesquieu
Vico
Comte
Saint-Simon
Durkheim
07
Vize
Aristoteles’in toplumsal yaşamın kökenleri ve toplumsal değişim konularına değindiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Devlet
Toplumsal Sözleşme
Politika
Poetika
Tanrı Devleti
08
Vize
“Ada halkları, kıta halklarına göre ….. daha bağlıdırlar.’ Montesquieu’nün yukarıdaki cümlesinde boşluğu tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
yöneticilerine
inançlarına
özgürlüklerine
hükûmetlerine
kültürlerine
— · —sayfa 3 / 10— · —
09
Vize
Montesquieu’nün çözümlemelerindeki hareket noktası aşağıdaki toplumsal kurumlardan hangisidir?
Siyaset
Ekonomi
Eğitim
Din
Aile
10
Vize
Montesquieu hükûmet tipolojisi ve kuvvetler ayrılığı kuramını geliştirirken, özellikle Fransa’da hangi toplumsal sınıfın çıkarlarını gözetir?
İşçi sınıfı
Burjuvazi
Köylü sınıfı
Küçük burjuvazi
Aristokrasi
11
Vize
“Sosyoloji” terimini ilk defa kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Auguste Comte
Emile Durkheim
İbn Haldun
Giambattista Vico
Montesquieu
12
Vize
Comte’un sosyolojiyi kurarken özellikle model aldığı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Matematik
Astronomi
Kimya
Biyoloji
Fizik
— · —sayfa 4 / 10— · —
13
Vize
I. Neolitik Tarım Devrimi II. Amerikan Devrimi III. Fransız Devrimi IV. Sanayi Devrimi V. Rus Devrimi Yukarıda verilen tarihî olay veya süreçlerden hangileri sosyolojinin doğuşunu hazırlamıştır?
IV ve V
II ve V
III ve IV
II ve III
I ve IV
14
Vize
I. Toplum, insan eylem ve ilişkilerinin ürünüdür. II. İnsan, tabiatın bilgisine sahip olamaz. III. İnsan aklı, toplumu şekillendiren ve dönüştüren ilkeleri keşfedebilir. IV. Filozoflar toplumsal âlem hakkında düşünmekten vazgeçmelidir. V. İnsanlarca yaratılan toplumsal âlem beşerî bilim tarafından açıklanabilir. Yukarıdaki önermelerden hangileri Vico tarafından savunulmuştur?
I, III, IV ve V
I, III ve V
I ve V
I, II, III ve V
II ve IV
15
Vize
Montesquieu hükümet tiplerini hangi iki ölçüte göre belirlemiştir?
Yasalar ve Hukuk
Demokrasi ve Despotizm
Tabiat ve İlke
Dinsellik ve Laiklik
Süreklilik ve Değişim
16
Vize
Montesquieu’nün toplum düşüncesini en doğru tanımlayan niteleme aşağıdakilerden hangisidir?
Materyalist
Holist
Pesimist
Atomist
Pozitivist
— · —sayfa 5 / 10— · —
17
Vize
Vico’nun tarih kuramına göre toplumların geçtiği üç aşama sırasıyla hangileridir?
Tanrılar çağı – Kahramanlar çağı – İnsanlar çağı
Kahramanlar çağı – İnsanlar çağı – Tanrılar çağı
İnsanlar çağı – Tanrılar çağı – Kahramanlar çağı
Tanrılar çağı – Ruhbanlar çağı – Bilim adamları çağı
Kahramanlar çağı – Ruhbanlar çağı – Bilim adamları çağı
18
Vize
Montesquieu’ye göre İngiliz siyasal sisteminin en temel iki unsuru aşağıdakilerden hangileridir?
Özgürlük ve Temsil
Özgürlük ve Uzlaşma
Temsil ve Rekabet
Ademimerkeziyet ve Girişimcilik
Özgürlük ve Girişimcilik
19
Vize
Vico’ya göre verum (doğru/gerçek) ile factum (olgu) arasında nasıl bir önem sırası veya ilişki vardır?
Olgu ile gerçek sürekli çatışma hâlinde olan karşıt kategorilerdir.
Olgu ve gerçek tarihsel ve göreceli kategorilerdir.
Beşerî bilimin konusu olgu değil gerçektir.
Olgu ve gerçek eş değerdir.
Olgu bilimsel, gerçek ise metafizik bir kategoridir.
20
Vize
Montesquieu’nün eserlerini Fransa dışında ve anonim olarak yayımlamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Öz güveni düşük ve aşırı temkinli bir kişiliğe sahip olması
Düşüncelerinin özellikle Fransa dışında yayılmasını istemesi
Fransa’da yayıncılığın yüksek maliyetli bir faaliyet olması
Fransa’da yönetimin basım ve yayına sansür uygulaması
Devrim öncesi dönemde Fransa’da kâğıt arzının gereksinim düzeyinin altında olması
— · —sayfa 6 / 10— · —
21
Final
“Kapitalizmin doğasında bulunan ….. ilişkiler nedeniyle burjuvazi kendi ortak çıkarlarının kapsamlı bir bilincini geliştirme yeteneğinden yoksundur ve dolayısıyla hiçbir zaman işçi sınıfı gibi….. bir örgütlenmeye ulaşamaz”. Yukarıdaki Marksist önermede boşlukları tamamlayan en uygun kavramlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
kayırmacı – nesnel
çatışmacı – barışçıl
rekabetçi – bilinçli
bireysel – kolektif
vahşi – uygar
22
Final
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Emekçiler Birliği (Birinci Enternasyonal)’nin kuruluş amaçlarından değildir?
Ulusal sosyalist hareketler arasında eş güdüm sağlamak
Sendikal hareketin uluslararası planda gelişmesini sağlamak
Uluslararası işçi dayanışmasını teşvik etmek
İşçi sınıfının ulusal ordular içinde örgütlenmesini sağlamak
Ulusal sınırlarla parçalanmış işçi sınıfının sorunlarını tartışmak
23
Final
Aşağıdaki önermelerden hangisi Montesquieu’nün Romalılar üzerine yazdığı eserin ana fikirlerinden biri olamaz?
İdari yapı bir devlet için hayati öneme sahiptir.
Bir ülkenin kaderi, yöneticilerinin kişisel becerilerine bağlıdır.
Bireyin tarihsel süreçteki rolü cüzidir.
Tarihsel süreç. Tannsal müdahale hesaba katılmadan değerlendirilmelidir.
Birey, “genel hareket”in bir aracıdır.
24
Final
L. Althusser’e göre devletin ideolojik aygıtları ile, devletin bastırıcı aygıtları ise….. ile çalışır. Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken kavramlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
şiddet – ikna
ideoloji – şiddet
gönüllülük – ücret
ideoloji – ikna
şiddet – ideoloji
— · —sayfa 7 / 10— · —
25
Final
“İşçinin ücret olarak aldığından daha fazla değer yaratması ve aradaki farkın işverene gitmesidir.” Yukarıda açıklanan kuram ve bu kuramı geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Artı değer – Marx
Kar – Engels
Kár – Marx
Ücret – Marx
Artı değer – Engels
26
Final
“Hegemonya” kavramını geliştiren İtalyan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
G. Mosca
L. Althusser
V. Pareto
A. Gramsci
G. Vico
27
Final
Aşağıdaki önermelerden hangisi Vico’ya ait olamaz?
Tam ve mutlak bilgi sahibi Tanrı’nın aksine insanın bilgisi eksik ve kısmidir.
Toplumlar üç aşamalı döngüsel bir yol takip ederler.
Şeylerin doğasını anlamak için onların oluş süreçlerini incelemek gerekir.
Doğru (verum) ile olgu (factum) eş değerdir.
İnsanlar, Tanrı’nın yarattığı doğanın ve toplumun kanunlarını kavrayamaz.
28
Final
“Sosyoloji” teriminin ilk kez kullanıldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
Sosyolojik Yöntemin Kuralları
Yeni Bilim
Pozitif Felsefe Dersleri
Pozitivist ilmihal
Pozitif Siyaset Sistemi
— · —sayfa 8 / 10— · —
29
Final
Karl Marx’a göre “….. üretimin araçlarını elinde tutan sınıf, aynı zamanda ….. üretimin araçlarını da denetim altında tutar”. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Feodal – kapitalist
Maddi – entelektüel
Tarımsal – endüstriyel
Kapitalist – sosyalist
Geleneksel – modern
30
Final
Üretimin organizasyonunda aynı işlevi gören kişilerden oluşan büyük toplumsal grupların her birini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Köylüler
Sınıf
Burjuvazi
Sanayiciler
Proletarya
31
Final
Auguste Comte’a göre dinsel/feodal toplum düzeninde askerlerin oynadığı rolü pozitif evrede üstlenecek kesim aşağıdakilerden hangisidir?
Bilimciler
Siyasetçiler
Felsefeciler
Sanayiciler
Sporcular
32
Final
Aşağıdaki eserlerden hangisi Karl Marx’a ait değildir?
Kapital
Felsefenin Sefaleti
Louis Bonaparte’in On Sekiz Brumaire’i
Fransa’da Sınıf Mücadeleleri
Eski Rejim ve Devrim
— · —sayfa 9 / 10— · —
33
Final
Auguste Comte’a göre insanlık tarihinde “pozitif” evrenin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
insanlar fenomenlerin anlamlarını aramayı bırakıp onları yöneten kanunları bulmaya çalışırlar.
İnsanlar tabiat gibi bazı soyutlamalara sığınırlar.
İnsanlar davranışlarını felsefi ilkelere göre tanzim ederler.
İnsanlar fenomenleri kendilerine benzeyen varlık veya kuvvetlere atfederler.
İnsanlar hukuka sarsılmaz bir güven duyarlar.
34
Final
Alexis de Tocqueville’in eserlerinde odaklandığı ana tema aşağıdakilerden hangisidir?
Din
Sanayileşme
Kapitalizm
Demokrasi
Elitler
35
Final
Alexis de Tocqueville hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Aktif siyasi görevler üstlenmiştir.
Fransız bir düşünürdür.
Sömürgecilik karşıtıdır.
19. yüzyılda yaşamıştır.
Aristokrat kökenlidir.
36
Final
Montesquieu’nun siyaset kuramına göre hükümetin “tabiatı” hangi anlama gelmektedir?
Egemenlik sahiplerinin niceliği
İktidarın meşruiyeti
Egemenliğin uygulanma şekli
Egemenliğin kaynağı
Hükümetin iktidara geliş şekli
— · —sayfa 10 / 10— · —
37
Final
Montesquieu, toplumsal yapı ve siyaset tarzinin şekillenmesinde belirleyici olan etmenleri hangi iki genel başlık altında sınıflandırır?
Coğrafi – Tarihi
Hukuki – Tarihi
Somut – Soyut
İklimsel – Coğrafi
Fiziki – Ahlaki
38
Final
Aristoteles’e göre toplumsal-siyasal gelişmenin aşamaları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde eksiksiz ve doğru sırayla verilmiştir?
Aile – Köy – Site
Birey – Aile – Site
Köy – Kasaba – Şehir
Alle – Site – Devlet
Irk – Ulus – Devlet
39
Final
Alexis de Tocqueville, Fransız Devrimi’nin dinsel bazı özellikler sergilediğini ileri sürer. Aşağıdakilerden hangisi bu özellikler arasında degildir?
Evrensellik iddiasında bulunması
İnsanın tarihselliğini ihmal etmesi
Şiddete dayanması
İnsanın toplumsallığını ihmal etmesi
Soyut bir insan tasarımına sahip olması
40
Final
Auguste Comte’a göre toplumların ilerleme hızına görece etki eden unsurlar hangileridir?