Montesquieu’nün Romalılar üzerine yazdığı eserde imparatorluğun çöküşüne dair ileri sürdüğü asıl neden aşağıdakilerden hangisidir?
Sosyoloji Tarihi I
- Vize20 soru
- Final20 soru
- Bütünleme20 soru
İbn Haldun aşağıdaki özelliklerinden hangisi sebebiyle sosyolojik düşünceye yakın bir düşünür olarak kabul edilir?
Comte’a göre biyoloji ile sosyoloji arasındaki temel benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?
Auguste Comte hangi eserinde pozitivist düşünceye dinî bir form vermiştir?
Aşağıdaki önermelerden hangisi Montesquieu’nün Romalılar üzerine yazdığı eserin ana fikirlerinden biri olamaz?
Montesquieu’ya göre aşağıdakilerden hangisi “pozitif hukuk” karşısında önceliğe sahiptir?
“Ben ilkelerimi kendi ön yargılarımdan değil ….. çıkardım.” Montesquieu’ya ait olan yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Emile Littré ve John Stuart Mill gibi düşünürlerin Auguste Comte ile yollarını ayırmalarının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Montesquieu’nün siyaset kuramına göre hükûmetin ilkesi hangi anlama gelmektedir?
Auguste Comte yeni bir bilim olarak sosyolojiyi kurarken aynı zamanda aşağıdaki temel siyasi gayelerden hangisini gütmüştür?
I. Toplum, insani eylem ve ilişkilerin ürünüdür. II. İnsan, tabiatın bilgisine sahip olamaz. III. İnsan aklı, toplumu şekillendiren ve dönüştüren ilkeleri keşfedebilir. IV. Filozoflar toplumsal âlem hakkında düşünmekten vazgeçmelidir. V. İnsanlarca yaratılan toplumsal âlem, beşerî bilim tarafından açıklanabilir. Yukarıdaki önermelerden hangileri Vico tarafından savunulmuştur?
İbn Haldun’un geliştirdiği “asabiye” kavramını en doğru karşılayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi İbn Haldun’un kurduğu “Ümran” ilminin inceleme konuları arasında yer almaz?
Montesquieu’nün hükûmet kuramına göre despotizm için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Montesquieu’ya göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal süreçlere etki eden fiziki nedenler arasında yer almaz?
“Yasalar ….. davranışlarını, gelenekler ise ….. davranışlarını düzenler.” Montesquieu’nün yukarıdaki ifadesini tamamlayan kavramlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Montesquieu hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Comte’a göre toplumsal bütünlüğü sağlayan bağlar aşağıdakilerden hangileridir?
Vico’nun tarih kuramıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
I. İklim, insan mizacı, örf ve âdetler, kanunlar ve hükûmet biçimlerinin oluşumunda etkilidir. II. Kıta halkları, ada halklarına göre özgürlüklere daha bağlıdır. III. Soğuk iklimlerden sıcak iklimlere gidildikçe insanların zevk konusundaki duyarlılıkları azalır. IV. Soğuk iklimlerde insanlar daha gayretlidir. V. Sıcak iklimlerde kölelik akla pek aykırı gelmez. Yukarıdaki önermelerden hangileri Montesquieu’ye ait olamaz?
Ada halkları, kıta halklarına göre ….. daha bağlıdırlar. Montesquieu’ya ait olan yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Alexis de Tocqueville’e göre “şartların eşitlenmesi” aşağıdaki durumlardan hangisine karşılık gelir?
Comte’a göre pozitif düşünce en son hangi entelektüel alanda gelişmiştir?
Alexis de Tocqueville, belirli nedenlerden dolayı Amerika Birleşik Devletleri’nde demokrasinin daha liberal bir karaktere sahip olduğunu iddia eder. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenler arasında değildir?
Karl Marx’a göre gerek düşünce sistemlerinin gerekse toplumsal ilişkilerin kökenleri özgül bir şekilde tarihsel dönemlerde bulunur. Yukarıdaki önerme Marx’ın hangi entelektüel yönelimine işaret eder?
Aşağıdaki önermelerden hangisi Vico’ya ait olamaz?
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Emekçiler Birliği (Birinci Enternasyonal)’nin kuruluş amaçlarından değildir?
Komünist Manifesto adlı eserin ana teması aşağıdakilerden hangisidir?
Burjuvazi proletarya tarafından devrilince insanların etkinliklerindeki uyum, toplumsal çatışmanın yerine geçecek ve böylece insanlığın daha önceki gelişmesini yöneten ….. ilkenin işleyişi son bulacaktır. Marksist tarih ve toplum anlayışına göre yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
“Sosyoloji” teriminin ilk kez kullanıldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi Louis Althusser’in kavramlaştırdığı devletin ideolojik aygıtları arasında yer almaz?
Auguste Comte’un kurduğu dinde Tanrı’nın yerini alan “Ulu-Varlık” aşağıdakilerden hangisidir?
Montesquieu’nun geliştirdiği siyaset kuramı, Fransız Devrimi süreci ve sonrasında aşağıdaki toplumsal kesimlerden hangisinin siyasal meşruiyetine temel teşkil etmiştir?
Üretimin organizasyonunda aynı işlevi gören kişilerden oluşan büyük toplumsal grupların her birini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
“Genç Hegelciler” hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Aşağıdakilerden hangisi Karl Marx’ın çözümlediği üretim tarzlarından değildir?
Montesquieu hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Alexis de Tocqueville’e göre modern demokrasilerin karşılaşabileceği başlıca tehlike aşağıdakilerden hangisidir?
I. Düzen ↔ Toplumsal statik II. Düzen ↔ Toplumsal dinamik III. İlerleme ↔ Toplumsal dinamik IV. İlerleme ↔ Toplumsal statik Auguste Comte’a göre pozitivizmin toplumsal ilkesi “Düzen ve İlerleme”‘dir, sosyolojinin iki inceleme alanı ise “toplumsal statik” ve “toplumsal dinamik”‘tir. Pozitivizmin toplumsal ilkesini teşkil eden unsurlardan (düzen ve ilerleme) her biri, aynı zamanda sosyolojinin inceleme alanlarından (toplumsal statik ve toplumsal dinamik) birine tekabül eder. Bu açıklamaya göre yukarıda verilen eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
Alexis de Tocqueville’in eserlerinde odaklandığı ana tema aşağıdakilerden hangisidir?
yüzyılın başında Auguste Comte, pozitivist yaklaşımıyla sosyolojiye “Toplumsal Fizik” adını vermeyi önerdi. Üç hâl yasası (teolojik, metafizik ve pozitif aşamalar) aracılığıyla insan düşüncesinin gelişimini açıklayan Comte, toplumsal olguları incelemede bilimsel yöntemin gerekliliğini savundu. Bunun yanında düşünce özgürlüğünü sınırlayan yönleri de vardı; çünkü toplumsal yasaların tıpkı doğa yasaları gibi tekil ve değişmez olduğunu düşünüyordu. Marx ve Tarihsel Materyalizm: Karl Marx, Hegel’in diyalektiğini materyalist bir zeminde yorumlayarak diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm kuramlarını geliştirdi. Toplumların tarihsel evrelerini ekonomik ilişkiler ve üretim tarzları üzerinden okuyan Marx, antik, feodal ve burjuva (kapitalist) üretim tarzlarının aşamalı bir evrimle birbirini izlediğini öne sürdü. Ona göre “maddi üretim araçlarına sahip olan sınıf, entelektüel üretim araçlarını da yönetir” ve bu nedenle her tarihsel dönemde egemen düşünceler, egemen sınıfın çıkarlarını yansıtır. Vico, Montesquieu ve Tocqueville Gibi Erken Sosyal Düşünürler: Giambattista Vico, Yeni Bilim adlı eserinde insan yapımı dünyayı ele alarak tarihin döngüsel niteliklerinden bahsetti. Montesquieu, coğrafi ve toplumsal nedenler (fiziki, ahlaki, hukuki) üzerinden yönetim biçimlerinin nasıl şekillendiğini gösterdi. Hükûmet tipolojisi ve kuvvetler ayrılığı fikrini geliştirirken aristokrasinin çıkarlarını koruyan bir denge modelinden yola çıktı. Alexis de Tocqueville ise Amerika’da Demokrasi ve Eski Rejim ve Devrim ile demokratik toplumların işleyişini, despotizm tehlikesini ve devrim süreçlerini derinlemesine inceledi. Yabancılaşma ve Toplumsal Değişim: 19. yüzyılın sanayileşmesi, işçi sınıfının büyümesi ve şehirleşme gibi süreçler, “yabancılaşma” (alienation) kavramını merkezî bir sosyolojik tema hâline getirdi. Marx, bireylerin üretim sürecinde ürettikleri nesneye, emeğe, kendilerine ve topluma yabancılaştığını belirterek kapitalist sistemin eleştirisini derinleştirdi. Bu da sadece iktisadi değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal sonuçları olan bir dönüşümü ifade ediyordu. Sonuç: Sosyolojinin kurumsallaşması, Aydınlanma düşünürlerinden modern dönemin kurucu sosyologlarına uzanan fikir akışının ürünü olmuştur. Comte’un pozitivist yaklaşımı, Marx’ın tarihsel materyalizmi, Montesquieu ve Tocqueville’in siyasal-toplumsal analizleri, günümüz sosyolojisinin teorik temellerini oluşturur. Bu düşünürlerin ortak yönü, insan topluluklarını ve tarihsel süreçleri kavramsallaştırma ve sistematik inceleme çabalarıdır. Sosyoloji tarihi, tam da bu fikirlerin ete kemiğe bürünmesi ve toplumsal olguların bilimsel bir titizlikle ele alınmasıyla yazılmıştır. @lolonolo_com Sosyoloji Tarihi-1 2024-2025 Bütünleme Soruları 1- Auguste Comte, ilerleme düşüncesini hangi düşünürden esinlenerek geliştirmiştir?
Karl Marx’ın çözümlediği üretim tarzlarının kronolojik sıralanışı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Diyalektik materyalizm düşüncesini geliştirirken Karl Marx’ın en fazla esinlendiği düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Comte’a göre “pozitif” evreye hâkim olan düşünme tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Tıpkı matematik ve astronomide olduğu gibi siyasal ve toplumsal alanlarda da düşünce özgürlüğünden söz edilemeyeceğini ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
“Dünyaya hükmeden ……. değildir. Her monarşide onu yükselten, sürdüren ya da çökerten …… ve …… genel nedenler vardır.” Montesquieu’nün ifadelerinde boşlukları tamamlayan kavramlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Marksist bilgi sosyolojisine göre aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
“Özgür insan ve köle, patrisyen ve pleb, baron ve serf, lonca ustası ve kalfa, tek sözcükle ….. ve ….. sürekli bir karşıtlık içinde bulunmuşlardır.” Komünist Manifesto’dan yapılan yukarıdaki alıntıda, boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Devrimci sosyalist hareketin temel metinlerinden sayılan Komünist Manifesto’nun yazarları aşağıdakilerden hangisidir?
Auguste Comte’a göre toplumların ilerleme hızına görece etki eden unsurlar hangileridir?
“İnsanlar kendi tarihlerini kendileri yaparlar ama kendi keyiflerine göre, kendi seçtikleri koşullar içinde değil; doğrudan veri olan, geçmişten devreden koşullar içinde yaparlar.” Karl Marx’tan alıntılanan yukarıdaki ifade hangi disiplinler arası yaklaşımın esin kaynaklarındandır?
Alexis de Tocqueville’e göre modern demokratik toplumlarda devletin despotikleşmesinin önüne geçmek için yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Giambattista Vico’nun sosyal bilimlerin temellerini attığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Alexis de Tocqueville’nin “Eski Rejim ve Devrim” adlı eserine konu olan devrim aşağıdakilerden hangisidir?
Montesquieu’nün eserlerini Fransa dışında ve anonim olarak yayımlamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Karl Marx’a göre: “….. üretimin araçlarını elinde tutan sınıf, aynı zamanda ….. üretimin araçlarını da denetim altında tutar.” Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Alexis de Tocqueville ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Alexis de Tocqueville’in siyasette ulaştığı en yüksek makam aşağıdakilerden hangisidir?
Marksist düşünceye göre aşağıdakilerden hangisi iş alanındaki yabancılaşmanın aşamalarından değildir?
Montesquieu hükûmet tipolojisi ve kuvvetler ayrılığı kuramını geliştirirken kendi ülkesinde öncelikli olarak hangi toplumsal sınıfın çıkarlarını gözetmektedir?